Transport towarów to w praktyce nieustanna walka z siłami fizyki. Podczas gwałtownego hamowania czy omijania przeszkody, siły bezwładności działające na obiekt mogą wielokrotnie przewyższyć jego masę własną, prowadząc do zerwania pasów lub wywrócenia pojazdu. Każda operacja logistyczna musi zatem uwzględniać specyfikę przewożonego mienia oraz rodzaj środka transportu. Skuteczne i profesjonalne sposoby zabezpieczenia ładunku stanowią wypadkową doboru atestowanych materiałów, inżynieryjnej wiedzy o wytrzymałościach oraz biegłej znajomości prawa przewozowego. Zaniedbania w tym obszarze to nie tylko ryzyko strat finansowych, ale przede wszystkim zagrożenie dla życia uczestników ruchu.
Spis treści
Czym jest inżynieria sztauerska?
Podział obowiązków – nadawca a przewoźnik
Rola kierowcy podczas załadunku
Czym jest inżynieria sztauerska?
W branży TSL, chcąc precyzyjnie zdefiniować sztauowanie, co to pojęcie implikuje dla bezpieczeństwa i czym różni się od zwykłego załadunku, musimy sięgnąć do etymologii. Termin ten wywodzi się z języka niemieckiego (stauung) i oznacza ścisłe rozmieszczenie towarów w ładowni. Aby w pełni zrozumieć sztauowanie i co to jest z perspektywy inżyniera, należy spojrzeć na to szerzej niż tylko na układanie pudeł. Przede wszystkim ważny element stanowi takie rozłożenie mas, aby wspólny środek ciężkości znajdował się możliwie nisko i centralnie. W praktyce operacyjnej sztauowanie to techniczne podejście do wypełniania przestrzeni ładunkowej materiałami separacyjnymi, co skutecznie zapobiega niszczącemu przemieszczaniu się drobnicy podczas kołysania morskiego czy wstrząsów drogowych.
Podział obowiązków – nadawca a przewoźnik
Kwestie prawne budzą najwięcej wątpliwości w momencie powstania szkody transportowej lub kontroli drogowej. Zgodnie z polskim Prawem przewozowym oraz międzynarodową konwencją CMR, to kto odpowiada za zabezpieczenie ładunku, zależy w dużej mierze od zapisów w zleceniu, jednak domyślnie obowiązek ten spoczywa na nadawcy (załadowcy). To wysyłający zna najlepiej specyfikę swojego towaru, jego punkty konstrukcyjne oraz wrażliwość na nacisk. Często błędnie zakłada się, kto jest odpowiedzialny za zabezpieczenie ładunku, wskazując automatycznie wyłącznie firmę transportową. Tymczasem przewoźnik odpowiada głównie za podstawienie sprawnego technicznie pojazdu i dostępność pasów, natomiast fizyczne rozmieszczenie towaru leży po stronie nadawcy, chyba że umowa stanowi inaczej.
Rola kierowcy podczas załadunku
Sytuacja wygląda specyficznie w transporcie lądowym, gdzie kierowca bierze czynny udział w procesie przejęcia towaru. Rozważając, kto odpowiada za zabezpieczenie ładunku na naczepie, trzeba wskazać na istotny obowiązek kontrolny kierującego. Ma on prawo sprawdzić rozmieszczenie towaru pod kątem dopuszczalnych nacisków na osie oraz widocznych błędów w mocowaniu. Choć fizyczne czynności, jak ustawianie palet, wykonuje obsługa magazynu, kierowca może odmówić ruszenia w trasę, jeśli uzna, że zastosowane rozwiązania zagrażają bezpieczeństwu. Ostatecznie to prowadzący pojazd otrzymuje mandat za niewłaściwe unieruchomienie ładunku podczas kontroli ITD.
Sprawdzone metody unieruchamiania towarów
Istnieją znormalizowane metody zabezpieczenia ładunku, które dobiera się na podstawie obliczeń według normy EN 12195-1. Aby ładunek pozostał na swoim miejscu, suma sił zabezpieczających musi równoważyć siły bezwładności. Najczęściej stosowane w Europie sposoby zabezpieczania ładunku podczas transportu dzielimy na rozwiązania siłowe oraz kształtowe. Należy pamiętać, że pasy mają ograniczoną rozciągliwość, dlatego przy ciężkich maszynach stosuje się łańcuchy.
Najskuteczniejsze techniki stosowane w logistyce to:
- Mocowanie dociskowe – najpopularniejsza metoda polegająca na zwiększeniu siły tarcia poprzez dociśnięcie ładunku pasami do podłogi (wymaga mat antypoślizgowych).
- Mocowanie blokowe (szorowanie) – fizyczne zablokowanie możliwości przesunięcia towaru poprzez przybicie do podłogi listew drewnianych, klinów lub zastosowanie progów.
- Mocowanie odciągowe – bezpośrednie połączenie zaczepów konstrukcyjnych na ładunku z punktami mocowania w pojeździe za pomocą łańcuchów (wymagane przy gabarytach).
- Wypełnianie pustych przestrzeni – stosowanie worków powietrznych (dunnage bags), co uniemożliwia przewracanie się towaru wewnątrz skrzyni.
Dobór rozwiązań do specyfiki trasy
Warunki panujące podczas przewozu determinują dobór środków ochronnych, ponieważ siły działające na statek różnią się od tych na drodze. Różnorodne sposoby zabezpieczenia ładunku podczas transportu muszą uwzględniać to, czy towar płynie statkiem (ryzyko przechyłów bocznych, wilgoć), czy jedzie ciężarówką (ryzyko gwałtownego hamowania). W transporcie morskim stosuje się mocowania sztywne i folie barierowe, podczas gdy w drogowym dominują elastyczne pasy poliestrowe. Odpowiednio dobrane sposoby zabezpieczenia ładunku stanowią polisę bezpieczeństwa dla Twojego biznesu.
Chcesz mieć pewność, że Twój towar dotrze w całości?
Skontaktuj się z nami – przeprowadzimy audyt pakowania i dobierzemy profesjonalne systemy mocowania.